Chile

PUSTYNIA ATAKAMA

Trudno wyobrazić sobie suszę trwającą nieprzerwanie 400 lat, a jednak coś takiego zdarzyło się w niektórych częściach pustyni Atakama w Chile, uważanej za najbardziej suche miejsce na Ziemi. W 1971 roku na obszary te spadł deszcz, le poprzednio padało tam u schyłku szesnastego wieku. Pustynia rozciąga się od granicy z Peru 960 km w kierunku południowym. Jest to leżący dość wysoko ponad poziomem morza (przeciętnie 610 m) obszar, złożony z licznych słonych jezior i bagien, o bardzo ubogiej roślinności. Dlaczego w rejonie Atakamy opady są taką rzadkością? Winę za to ponoszą płynące z Antarktyki zimne prądy morskie, powodujące powstawanie mgieł i chmur, które jednak nie przynoszą deszczu oraz leżące na wschód od pustyni Andy, będące naturalną barierą dla mas wilgotnego powietrza, napływającego z Amazonii.

WIERZCHOŁKI PAINE

Andy w Ameryce Południowej to łańcuch zbudowany z granitu pokrytego warstwą łupków. W niektórych miejscach, na skutek ruchów we wnętrzu ziemi, masy znajdującego się pod jej powierzchnią granitu zastały wypchnięte w postaci słupów na powierzchnię. Działanie lodowców spowodowało erozję tych formacji. Obecnie są to wieże skalne o zaokrąglonych szczytach i stromych, czasami nawet pionowych ścianach. W ten sposób powstały w południowym Chile wierzchołki Paine (wymawia się Pajnej). Są to dwa szczyty zbudowane z różowoszarego granitu, zakończone warstwą czarnych łupków. Wznoszą się one zaledwie na 2545 m n.p.m., jednak górują nad otaczającą je okolicą – wysokogórskimi łąkami, bagnami pokrytymi wielobarwnymi mchami oraz jeziorami o kryształowo czystej wodzie.

WYSPA WIELKANOCNA I POSĄGI MOAI

Wyspa Wielkanocna leży na Oceanie Spokojnym 3600 kilometrów na zachód od wybrzeży Chile. Od najbliższego zamieszkanego lądu, którym jest wyspa Pitcairn, dzieli ją ponad 2000 kilometrów oceanu. Znana jest ona przede wszystkim z 887 kamiennych posągów zwanych moai. Pierwszymi Europejczykami, którzy ujrzeli Rapa Nui (bo tak brzmi oryginalna nazwa wyspy) byli holenderscy żeglarze z okrętu dowodzonego przez Jacoba Roggevereena. Było to w niedzielę Wielkiej Nocy 1722 roku i stąd też europejska nazwa wyspy. Na wyspie odkryli oni liczne kamienne posągi – moai, które były ustawione wokół wyspy na kamiennych platformach, czy też ołtarzach nazywanych ahu. Posągi zostały sporządzane ze skał o pochodzeniu wulkanicznym przy pomocy narzędzi z bazaltu. Figury są wyciosane z jednego kamienia. Niektóre ważą nawet ponad 20 ton, a ich wysokość przekracza 6 metrów. Największy z moai – Paro miał około 10 metrów wysokości i ważył 75 ton. Na wyspie znajduje się także niedokończony posąg o wysokości 21 metrów i wadze 270 ton. Część z figur posiada na głowach potężne kamienne kapelusze – pukao, które są wykonane ze scorii – czerwonej skały wulkanicznej. Większość moai została wykuta przy kraterze Rano Raraku, a potem przetransportowana na wybrzeże odległe nawet o ponad 10 kilometrów. Prawdopodobnie posągi były toczone na balach na miejsce przeznaczenia, a następnie stawiane do pionu za pomocą lin. Inna z teorii sugeruje, że do ich przemieszczania używano kroczącego dźwigu, pod którym w pozycji poziomej podwieszony i następnie przesuwany krokami był posąg.